Gehoorproblemen

Verschijnselen van slechter wordend gehoor 

Het komt nogal eens voor dat de omgeving veel eerder in de gaten heeft dat er met het gehoor van een familielid, vriend, kennis of collega iets niet goed is. Verschijnselen zijn bijvoorbeeld:

  • de TV en/of radio moet (steeds) harder
  • hij of zij vraagt nogal eens “Wat zeg je”?
  • sommige slechthorenden gaan harder praten
  • er wordt niet of niet adequaat gereageerd op een vraag
  • de slechthorende vindt vaak dat iedereen zo zacht praat

Wat is een audiogram 

Een audiogram is een grafiek. Uit een dergelijke grafiek is af te lezen welke geluiden (hoogte en sterkte) u goed en minder goed hoort. Om een audiogram te kunnen maken moet u een aantal geluidtesten doen. Er wordt voor elk oor een apart audiogram gemaakt.

De basis van een audiogram is als volgt aan te geven:

Op de horizontale as (van links naar rechts) worden de frequenties weergegeven. Op de verticale as (van boven naar beneden) zijn de decibellen aangegeven.

Hieronder is een voorbeeld uitgewerkt van een audiogram van het rechteroor, waarin de hoge tonen slechter worden waargenomen.

Wat is een spraakaudiogram?  

Een audiogram meet het gehoor op basis van de toonhoogte en de sterkte van het geluid. Voor een spraakaudiogram worden aanvullende onderzoeken en metingen gedaan, die gebaseerd zijn op het nazeggen van woorden. Het al dan niet volledig kunnen nazeggen van een bepaald woord op een bepaalde sterkte (aantal decibellen) geeft ook informatie over het gehoor en over de eventuele tekortkomingen daarin.

Bij een spraakaudiogram kan bijvoorbeeld het volgende geconstateerd worden: Iemand behaalt nooit de volle 100 % van de te behalen score, hoe luid de spraak ook wordt aangeboden. Hij verstaat bijvoorbeeld nooit meer dan 70 %. Dit noemen we discriminatieverlies (zie curve 2)

Het komt ook voor dat woorden slechter worden nagezegd naarmate ze luider worden uitgesproken. Dit noemen we regressieverlies (zie curve 3). 

Curve 1 is de curve van iemand die alle woorden goed nazegt. De onderbroken curve is de curve van een goedhorende. Beide categorieën vallen onder de waarnemingsverliezen (perceptieverliezen, zie ook “Hoe werkt ons gehoor”).

Onderstaand een voorbeeld van bovenstaande gehoorverliezen in een spraakaudiogram. Een spraakaudiogram wordt ook van beide oren afzonderlijk afgenomen.

Wat is geluid?

Geluid is te herkennen aan de hoogte en sterkte van het geluid. De hoogte wordt uitgedrukt in aantal Hertz (afgekort Hz). Het aantal Hz geeft de frequentie van het aantal trillingen (geluidsgolven) per seconde weer. Hoe hoger het Hertzgetal hoe hoger de toon van het geluid.

Het menselijke gehoor kan geluid waarnemen van 125 Hz (laagste toon) tot en met 20.000 Hz (hele hoge toon). Bijvoorbeeld: 250 Hz is 250 trillingen per seconde vergelijkbaar met het geluid van een scheepstoeter en 8000 Hz is een hele hoge toon.

Bij een audiogram wordt er gemeten van 250 Hz t/m 8000 Hz. Hogere frequenties vallen buiten het spraakgebied. De hardheid van het geluid wordt uitgedrukt in decibellen (afgekort dB). Hoe meer decibellen hoe meer “kabaal”.

De pijngrens van het menselijk oor ligt ongeveer bij 120 dB. Bijvoorbeeld: 0 dB is eigenlijk nauwelijks waarneembaar (mogelijk te vergelijken met het vallen van een speld), 40 dB is het geluid van fluisteren, 60 dB is spraak (praten) 80 dB is te vergelijken met het lawaai op straat, 100 dB is het geluid van een kamerorkest en 120 dB is te vergelijken met een straaljager in de lucht.

Hoe werkt ons gehoororgaan en wat kan er mis zijn? 

Het gehoor is in drie gedeelten op te splitsen:

  • Het buitenste gedeelte dat de oorschelp en de gehoorgang omvat.
  • Het middenoor met daarin (op het plaatje van links naar rechts) het trommelvlies, de gehoorbeentjes, hamer aambeeld en stijgbeugel.
  • Het binnenoor met daarin het orgaan van Corti gelegen.

Het buitenste gedeelte
Het buitenste gedeelte dient voor het opvangen van het geluid. De gehoorgang biedt bescherming voor het fragiele trommelvlies.

Defecten kunnen er zijn door bijvoorbeeld een ontstoken gehoorgang.
Bij sommige kinderen is er een aangeboren afwijking aan de gehoorschelp.

Het middenoor
De taak van het middenoor is om het geluid te geleiden ( door te sturen) naar het binnenoor. Het gehoor vermindert als bijvoorbeeld:

– een gaatje in het trommelvlies zit

– er sprake is van een gehoorontsteking

– de stijgbeugel niet goed meer beweegt

– de buis van Eustachius dicht zit, waardoor het slijm niet meer afgevoerd kan worden en in het middenoor blijft zitten.

– een prop (cerumen) in het oor zit (zie foto hieronder)

Als het geluid op een van bovenstaande voorbeelden slecht wordt geleid wordt zo’n vorm van gehoorverlies wel geleidingsverlies genoemd.

Het binnenoor (slakkenhuis, cochlea)

In dit gedeelte van het oor wordt de trilling van het geluid door zo’n 30.000 haarcellen omgezet in een zenuwsignaal (taak van orgaan van Corti, zie onderstaand plaatje)

Vanuit het binnenoor gaat dit zenuwsignaal via de hersenzenuw en de hersenstam naar de hersenen. Als het signaal in de hersenen is aangekomen horen wij iets.

Hebt u een defect in dit gedeelte van het oor dan noemt men dit een waarnemingsslechthorendheid of een perceptieslechthorendheid. Bij een defect in het binnenoor (slakkenhuis) komt het geluid wel goed aan maar wordt het vervormd (naar de hersenen) doorgegeven. Een dergelijk defect is met een hoortoestel moeilijker te verhelpen dan een defect in het middenoor.

Wie kan u helpen bij gehoorproblemen en wie doet wat? 

U kunt bij gehoorproblemen langs verschillende wegen uw klachten kenbaar maken. Om bij het begin te beginnen:

  • bij de geboorte vindt de eerste test plaats door de kinderarts
  • het consultatiebureau is de volgende plaats waar aan het gehoor aandacht wordt besteed.
  • verwijzigingen vinden altijd (dit geldt in sommige gevallen niet voor diegenen die al in het bezit zijn van een hoortoestel en 70 jaar of ouder zijn) plaats via de huisarts.
  • De huisarts verwijst kinderen tot 16 jaar altijd naar een audiologisch centrum.
  • Een audiologisch centrum is gespecialiseerd in problemen op het gebied van communicatie zoals gehoor- spraak en taalproblemen.

 

Gehoorbeschermers

  • Velen van ons worden geconfronteerd met lawaai. Het is bekend dat als men langdurig in lawaai verkeert men blijvend slechthorend voor bepaalde tonen wordt.
  • Lawaaidoofheid is onomkeerbaar het is dus noodzakelijk dat men in bepaalde beroepen gehoorbeschermers gaat dragen.
  • Lawaai slechthorendheid ontstaat al bij een geluidsniveau van 80 dB. Verkeer op een snelweg produceert 95 dB, een cirkelzaag 110 dB.
  • In bepaalde beroepen worden al jarenlang gehoorbeschermers gedragen. Dit is meestal een koptelefoon. Een aantal jaren geleden is er iets nieuws op de markt gekomen, op maat gemaakte gehoorbeschermers.
  • Voor andere beroepen lijken ze op oorstukjes waarin een akoestisch filter zit. Men kan dan het gesprek blijven verstaan, terwijl het schadelijke lawaai dusdanig wordt gedempt, dat beschadiging van het gehoororgaan wordt voorkomen.
  • Ze zijn niet of nauwelijks zichtbaar in de gehoorschelp. Ze kosten ongeveer 125 Euro per paar.
  • Bij de audicien kunt u ook terecht als u wilt gaan zwemmen of douchen en uw arts heeft aangeraden dit alleen te doen als u zwemoorstukjes draagt. Er worden exacte afdrukken van de gehoorgangen door de audicien gemaakt, het oorstukjeslaboratorium fabriceert de zwemoorstukjes.